Plitkalaryň ýyl ýazgysy: 4000 ýyllyk adamzat siwilizasiýasynyň şaýady
Mesopotamiýa köşklerinden häzirki zaman akylly öýlere çenli plitkalar adamzadyň iň gadymy binagärlik bezeglerinden biri bolup, siwilizasiýalaryň ösmegine we ýykylmagyna we tehnologiýanyň ösmegine şaýatlyk edýär. Miladydan öňki 2000-nji ýylda Mesopotamiýada hünärmenler Assiriýa imperiýasynyň şa köşklerini bezemek üçin ilkinji syrçaly plitkalary ýasapdyrlar. Reňkli syrçalar bilen örtülen bu keramiki kerpiçler diňe bir gadymy Mesopotamiýalylaryň çeper ussatlygyny görkezmek bilen çäklenmän, binagärlik bezeginde täze eýýamyň başlangyjydyr. Bu aralykda, gadymy müsürliler faraonlaryň mazarlaryny faýans plitalary bilen bezediler, syrçaly formulalary häzirem arheologlary haýran galdyrýar. Miladydan öňki 575-nji ýylda gurlan Wawilonyň Iştar derwezesi, gün şöhlesiniň mistiki parlaklygy bilen şöhle saçýan bas- relýef mif jandarlaryny öz içine alýan ajaýyp kobalt - gök syrçaly kerpiç bilen meşhur boldy. Rimliler Europeewropada kafel goşundylaryny iş meýdanyna öwrüp, yssy howany aýlamak üçin içi boş kerpiçleri ulanýan gipokost ulgamyny oýlap tapyp, gadymy dünýäde iň çylşyrymly jaý ýyladyşyny döretdiler.

Orta asyrlarda kafel sungaty Gündogar we Günbatar siwilizasiýalarynda özboluşly parlaklyk bilen gülläp ösüpdir. Yslam senetçileri matematikany estetika - bilen birleşdirdi, pars ussalarynyň “ýedi - reňkli ýalpyldawuk” usuly Şiraz metjitleriniň gümmezlerini ýyldyz asmany ýaly parlak etdi, Granadanyň Alhambra köşgüniň diwarlaryndaky geometrik zellij binagärlik täsinligi bolup galýar. Şol bir wagtyň özünde Hytaýyň Tang we Song dinastiýalaryndan gelen seladon plitalary deňiz ýollarynda satylýan islegli lýuks zatlara öwrüldi, olaryň “müň - iň ýokary öwüşginli ýalpyldawuk” ýüzleri. Günorta-Gündogar Aziýada Angkor Watyň çägeli daş kerpiçleri Khmer imperiýasynyň şöhratyna şaýatlyk etdi. Keramika tehnologiýasyny bilelikde ösdürip, küpek ýolunyň ugrunda kesişýän bu dürli kafel däpleri.

Senagat rewolýusiýasy kafel önümçiligini düýpgöter üýtgetdi. 1840-njy ýyllarda iňlis inersenerleriniň ilkinji gezek standartlaşdyrylan önümçilige mümkinçilik berýän tozan {{2} ing basma tehnologiýasyny ösdürendigi göründi. 1870-nji ýyllara çenli Wiktorian enkustiki sement plitalary Europeewropada aýlandy we orta - synp koridorlaryny çeper sözlere öwürdi. 1890-njy ýyllar Amerikanyň sanitariýa düşünjesiniň artmagy bilen hammam üçin suw geçirmeýän diwar plitalarynyň öňdebaryjydygyna şaýat boldy. 20-nji asyr partlaýjy tehnologiki ösüşleri getirdi: 1950-nji ýyllarda Italiýa 0,5% suw siňdirilişi bilen ilkinji hakyky farfor plitalaryny öndürdi; 1980-nji ýyllarda sanly inkjet çap etmek, çäksiz dizaýn mümkinçilikleri; 2000-nji ýyllaryň başynda rewolýusiýa uly - formaty (5x10 fut) inçe paneller girizildi; häzirki wagtda 3D çap etmek islendik material gurluşyny takyklyk bilen köpeldýär, akylly plitkalar bolsa howanyň gözegçiligini we yşyklandyryşyny birleşdirýär.

Bu 4000 - ýyllyk odisseý häzirki zaman plitkalarynyň - täzeçilligi kesmek bilen gadymy paýhaslary nädip sintez edýändigini açýar. Häzirki zaman nano {{6} ases syrçalar Müsüriň formulalaryndan çekilýär, sanly dizaýn gurallary yslam geometrik takyklygyny döredýär we Rim ýyladyş düşünjeleri elektrik kafel ulgamlaryna öwrülýär. Medeniýetiň hekaýasyna şaýat we gatnaşyjy hökmünde plitkalar ugleroda bitarap önümçilik we täzelenip bilýän materiallar arkaly durnukly ösüşi öz içine alýan {{7} kyssalaryny dowam etdirýärler. Her bir kafeliň aňyrsynda müňýyllyklaryň dowamynda özüne çekijiligini düşündirip, adamzadyň gözellige we tehnologiki ussatlyga yzygiderli ymtylyşy ýerleşýär.
